یکی از مهمترین خبرهای صنعت پرینت سهبعدی در هفتههای اخیر، آغاز آزمایش پروازی قطعات تعمیری چاپ سهبعدی روی جنگندههای عملیاتی F/A-18 Super Hornet توسط نیروی دریایی ایالات متحده است. این پروژه میتواند شیوه تعمیر و نگهداری هواپیماهای نظامی را بهطور اساسی تغییر دهد.
مشکل اصلی چه بود؟
جنگندههای مدرن مانند F/A-18 از مقدار زیادی مواد کامپوزیتی ساخته شدهاند. این مواد سبکتر و مقاومتر از فلز هستند، اما تعمیر آنها بسیار دشوار و زمانبر است.
در گذشته اگر یکی از بخشهای کامپوزیتی هواپیما آسیب میدید:
- قطعه باید باز میشد.
- سفارش قطعه جدید ثبت میشد.
- قطعه از کارخانه یا انبار ارسال میشد.
- سپس تعمیر انجام میگرفت.
این فرآیند گاهی هفتهها طول میکشید و هواپیما تا آن زمان از چرخه عملیات خارج میشد.
راهحل جدید چیست؟
مهندسان Fleet Readiness Center Southwest با همکاری Naval Air Warfare Center Aircraft Division روشی توسعه دادهاند که در آن بهجای انتظار برای رسیدن قطعات جدید، وصلههای کامپوزیتی موردنیاز با پرینتر سهبعدی در محل تولید میشوند.
این قطعات چاپشده مستقیماً روی بخش آسیبدیده نصب میشوند و هواپیما در مدت بسیار کوتاهتری دوباره آماده پرواز خواهد شد.
کاهش ۵۰ درصدی زمان تعمیر
طبق اعلام نیروی دریایی آمریکا، این فناوری میتواند زمان تعمیر قطعات کامپوزیتی را حدود ۵۰ درصد کاهش دهد.
به بیان ساده، اگر تعمیر یک بخش قبلاً ۱۰ روز زمان نیاز داشت، اکنون ممکن است تنها حدود ۵ روز طول بکشد. این صرفهجویی در شرایط جنگی یا مأموریتهای طولانی اهمیت بسیار زیادی دارد.
چرا این پروژه اهمیت زیادی دارد؟
هدف فقط کاهش زمان تعمیر نیست.
نیروی دریایی آمریکا قصد دارد پرینترهای سهبعدی را در پایگاههای عملیاتی و حتی مناطق دورافتاده مستقر کند تا نیروها بتوانند بدون وابستگی به زنجیره تأمین، قطعات موردنیاز را همانجا تولید کنند.
این موضوع چند مزیت مهم دارد:
- کاهش وابستگی به حملونقل قطعات
- افزایش آمادگی رزمی هواپیماها
- کاهش هزینههای لجستیکی
- امکان تعمیر سریع در مناطق عملیاتی دور از کارخانهها
آزمایشها در چه مرحلهای هستند؟
این فناوری ابتدا آزمایشهای آزمایشگاهی و زمینی را با موفقیت پشت سر گذاشته است.
اکنون برای نخستین بار، وصلههای چاپ سهبعدی روی جنگندههای عملیاتی F/A-18 Super Hornet تحت آزمایش پروازی قرار گرفتهاند. اگر نتایج مثبت باشد، این روش بهتدریج وارد چرخه تعمیرات عادی ناوگان خواهد شد.
آینده پرینت سهبعدی در ارتش
این پروژه تنها یکی از نمونههای استفاده نظامی از چاپ سهبعدی است. بسیاری از نیروهای مسلح جهان در حال حرکت به سمت تولید قطعات در محل هستند تا در شرایط بحرانی، وابستگی به کارخانهها و خطوط تأمین را کاهش دهند.
اگر این طرح موفق باشد، احتمال زیادی وجود دارد که در آینده علاوه بر وصلههای کامپوزیتی، قطعات بیشتری از هواپیماها، پهپادها و حتی تجهیزات زمینی نیز مستقیماً با پرینترهای سهبعدی در پایگاههای نظامی تولید شوند.



